Bố mẹ được đăng ký là người phụ thuộc khi đủ hai điều kiện: đã ngoài tuổi lao động (hoặc còn trong tuổi lao động nhưng không có khả năng lao động), và không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không quá 3 triệu đồng. Hồ sơ với bố mẹ đẻ gồm bản chụp thẻ căn cước của bố mẹ và bản chụp giấy khai sinh của người nộp thuế, nộp cho kế toán công ty để đăng ký. Mỗi người được trừ 6,2 triệu đồng/tháng.
| Tình trạng của bố hoặc mẹ | Đăng ký được không |
|---|---|
| Ngoài tuổi lao động, không có thu nhập | Được |
| Ngoài tuổi lao động, lương hưu hoặc thu nhập khác bình quân không quá 3 triệu/tháng | Được |
| Ngoài tuổi lao động, lương hưu trên 3 triệu/tháng | Không |
| Trong tuổi lao động, khỏe mạnh, không đi làm | Không |
| Trong tuổi lao động, khuyết tật không có khả năng lao động, thu nhập không quá 3 triệu | Được, cần giấy tờ chứng minh |
| Đã được anh chị em khác đăng ký | Không, chỉ một người được khai |
Căn cứ và điều kiện chi tiết
Theo khoản 4 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (Luật số 109/2025/QH15), khoản 2 và 3 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC, cha mẹ là người phụ thuộc khi:
- Về tuổi hoặc khả năng lao động: đã ngoài độ tuổi lao động; hoặc trong độ tuổi lao động nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
- Về thu nhập: không có thu nhập, hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không quá 3 triệu đồng.
"Cha mẹ" ở đây gồm cha mẹ đẻ, cha mẹ vợ, cha mẹ chồng, cha dượng, mẹ kế và cha mẹ nuôi hợp pháp.
Người nộp thuế tự xác định và chịu trách nhiệm về việc cha mẹ không có thu nhập hoặc thu nhập không quá 3 triệu đồng. Nếu cơ quan thuế phát hiện khai không đúng, sẽ bị loại giảm trừ, truy thu và xử lý theo quy định.
Tuổi lao động năm 2026
Độ tuổi lao động căn cứ tuổi nghỉ hưu theo Bộ luật Lao động 2019 và lộ trình tại Nghị định 135/2020/NĐ-CP. Trong điều kiện lao động bình thường, tuổi nghỉ hưu năm 2026 là:
- Nam: 61 tuổi 6 tháng.
- Nữ: 57 tuổi.
Lộ trình tăng mỗi năm 3 tháng với nam (đến 62 tuổi năm 2028) và 4 tháng với nữ (đến 60 tuổi năm 2035). Bố hoặc mẹ đạt mốc này trong năm thì được tính từ tháng đạt mốc. Người đã nghỉ việc sớm vì sức khỏe, nhận bảo hiểm xã hội một lần, nay đủ tuổi nghỉ hưu cũng tính theo tuổi hiện tại, không phụ thuộc đã từng có sổ hưu hay chưa.
Hồ sơ đăng ký
Theo khoản 3 Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC:
- Bố mẹ đẻ: bản chụp thẻ căn cước của bố, mẹ; bản chụp giấy khai sinh của người nộp thuế.
- Bố mẹ vợ, bố mẹ chồng: thường cần thêm giấy chứng nhận đăng ký kết hôn để chứng minh quan hệ, kèm giấy khai sinh của vợ hoặc chồng.
- Cha dượng, mẹ kế, cha mẹ nuôi: giấy tờ chứng minh quan hệ như quyết định công nhận nuôi con nuôi, giấy đăng ký kết hôn của cha hoặc mẹ đẻ với người đó.
- Bố mẹ trong tuổi lao động nhưng không có khả năng lao động: thêm giấy tờ chứng minh tình trạng khuyết tật, mất khả năng lao động theo quy định.
Các bước đăng ký
- Kiểm tra bố mẹ đã có mã số thuế hoặc số định danh cá nhân khớp cơ sở dữ liệu dân cư chưa. Từ khi số định danh cá nhân dùng làm mã số thuế, bước này thường chỉ cần đúng thông tin trên căn cước.
- Chuẩn bị bản chụp giấy tờ theo danh sách trên.
- Nộp cho kế toán công ty kèm mẫu đăng ký người phụ thuộc. Công ty đăng ký với cơ quan thuế thay bạn.
- Nếu tự quyết toán hoặc không đi làm công ty, đăng ký trực tiếp trên eTax Mobile hoặc cổng thuế điện tử cá nhân.
- Theo dõi phiếu lương tháng sau: số giảm trừ gia cảnh phải tăng thêm 6,2 triệu đồng cho mỗi người.
Giảm được bao nhiêu thuế
Ví dụ lương 35 triệu/tháng, bảo hiểm bắt buộc 10,5% là 3.675.000 đồng, chưa có người phụ thuộc.
- Chưa đăng ký bố mẹ: thu nhập tính thuế 35.000.000 − 3.675.000 − 15.500.000 = 15.825.000 đồng. Thuế: 10% × 15.825.000 − 500.000 = 1.082.500 đồng/tháng.
- Đăng ký cả bố và mẹ: thu nhập tính thuế 15.825.000 − 12.400.000 = 3.425.000 đồng. Thuế: 3.425.000 × 5% = 171.250 đồng/tháng.
- Mỗi tháng giảm 911.250 đồng, cả năm giảm 10.935.000 đồng.
Những chỗ dễ sai
- Anh chị em trong nhà cùng khai bố mẹ. Chỉ một người được tính cho mỗi người phụ thuộc, nên thống nhất trước ai khai ai.
- Bố mẹ có lương hưu trên 3 triệu đồng/tháng nhưng vẫn khai. Dữ liệu lương hưu có trong hệ thống bảo hiểm xã hội, dễ bị phát hiện khi quyết toán.
- Khai bố mẹ trong tuổi lao động chỉ vì đã nghỉ làm. Không đi làm không đồng nghĩa không có khả năng lao động.
Câu hỏi thường gặp
Người phụ thuộc là bố mẹ bao nhiêu tuổi 2026?
Năm 2026, bố từ 61 tuổi 6 tháng, mẹ từ 57 tuổi trở lên được xem là ngoài tuổi lao động trong điều kiện lao động bình thường. Dưới mốc này chỉ được đăng ký nếu không có khả năng lao động.
Người phụ thuộc là bố mẹ cần giấy tờ gì?
Với bố mẹ đẻ, cần bản chụp căn cước của bố mẹ và bản chụp giấy khai sinh của người nộp thuế. Bố mẹ vợ hoặc chồng thường cần thêm giấy đăng ký kết hôn.
Người phụ thuộc không sống cùng người nộp thuế có được không?
Với cha mẹ, các văn bản nêu trên đặt điều kiện về tuổi, khả năng lao động và thu nhập, không nêu điều kiện phải cùng hộ khẩu. Bố mẹ ở quê vẫn đăng ký được nếu đủ điều kiện. Riêng nhóm người khác không nơi nương tựa thì người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng.
Người phụ thuộc có thu nhập dưới 3 triệu có được giảm trừ không?
Được. Từ năm 2026, ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc là bình quân không quá 3 triệu đồng/tháng từ tất cả các nguồn, theo Thông tư 87/2026/TT-BTC.
Thông tin tổng hợp từ các văn bản nêu tên, cập nhật ngày 27/09/2026.